Ritueel Familie-Systemisch werk

Familieopstellingen zijn door Bert Hellinger voor het eerst gezien bij oude stammen in Afrika. Hij heeft deel uitgemaakt van opstellingen, die door de medicijnmannen van de stammen werden begeleid en zo de helende werking ervaren. Daarna is hij er in Europa mee gaan werken. Sindsdien is deze methode op veel manieren verder ontwikkeld. De methode waarmee Gonny werkt -rituele familie opstellingen- is een combinatie van ritueel Familie-Systemisch werk van Daan van Kampenhout en elementen van helende trancereizen.

Ritueel Familie-Systemisch werk wordt toegepast als mensen op een of andere manier zijn vastgelopen en ook bij lichamelijke gezondheidsproblemen. Soms hebben mensen al allerlei andere therapieën en werkvormen geprobeerd, maar niets wilde helpen of bracht verandering. Als het om een verstoring in het familiesysteem gaat, die soms al generaties lang bestaat, is het vaak belangrijk om die eerst te helen. Mensen zijn zich vaak niet bewust van deze verstoringen in het familiesysteem. Bij het in kaart brengen van het systeem en de belangrijke gebeurtenissen, komt er al vaak een patroon tevoorschijn wat zich steeds door de verschillende generaties herhaald. Daardoor worden mensen zich bewust dat zijzelf ook dit patroon herhalen. Een opstelling kan dan een volgende stap zijn om zo’n patroon te doorbreken.

Het verschil met andere opstellingen is dat er in rituele familie-opstellingen gebruik wordt gemaakt van het levenswiel van de oude volken, beter bekend als het medicijnwiel. Ook wordt er in rituele familie-opstellingen gewerkt vanuit de kracht van de voorouders in plaats vanuit de pijn van de verstrikking.

Hoe werken familie-opstellingen

In de meeste gevallen werkt Gonny met individuele sessies. Dit werkt in principe hetzelfde als een grote opstelling. Alleen gebruikt Gonny dan kleuren, symbolen en tekeningen. De aanvrager staat dan zelf in alle representanten-posities. Dit heeft vaak een nog diepere werking dan een grote opstelling. Hieronder wordt uitgelegd hoe een grote opstelling werkt.

Meestal wordt een opstelling neergezet in een kring van deelnemers, die met elkaar een helend veld vormen. Sommige deelnemers hebben een eigen thema ingebracht, anderen stellen zich beschikbaar als representant voor familieleden, begrippen of symptomen. De kracht van het helende veld komt tot uitdrukking doordat representanten gevoelens en emoties gewaar worden van personen waar ze voor staan. Hierdoor verandert de opstelling en daarmee de ordening binnen het systeem. Dat blijkt een helende werking te hebben op de problemen, die de vraagsteller heeft ingebracht.

Een thema kan betrekking hebben op geestelijke en/of lichamelijke problemen bijvoorbeeld: ziekten, verslavingen, relaties, incest, doodsverlangen, problemen met werk, problemen met eigen- of pleegkinderen enzovoort. Om een thema helder te krijgen, vragen we een toelichting op het ingebrachte thema. Feitelijke gegevens zijn hierbij belangrijk, zoals dood, ziekten, oorlogssituaties, adoptie, scheidingen. Zo ontstaat er een lijn in de tijd waarop de verschillende gebeurtenissen aan elkaar gerelateerd kunnen worden en herhalingen binnen het familiesysteem zichtbaar worden. Psychologische beschrijvingen zijn bij dit werk van minder belang. In een grote opstelling kiest de vraagsteller de representanten voor familieleden, begrippen of symptomen. Daarna stelt hij ze op door ze bij de schouders te nemen en intuïtief op de goede plek in de opstelling neer te zetten. In een individuele opstelling bepaald de cliënt intuïtief de plek van de tekeningen, kleuren of symbolen.

De opstelling begint. Het systeem wordt zichtbaar en voelbaar, omdat representanten gevoelens en lichamelijke sensaties gaan ervaren, die te maken hebben met het thema van de vraagsteller. Door het uitspreken van die gevoelens door de representanten, verschuiven hun posities en worden verstoringen steeds duidelijker. Dit alles gebeurt onmiskenbaar op een ander niveau dan het niveau waarvan we ons meestal bewust zijn. Als begeleider bevindt Gonny zich ook in dit veld en kan de dynamiek dus volgen. Ik vraag de representanten soms van positie te veranderen of hun eigen gevoel zegt van positie te wijzigen. Daardoor ontstaat er een nieuwe meer liefdevolle of meer logische ordening. Als de opstelling daarom vraagt, nodigt Gonny representanten uit hun gevoelens te verwoorden of begeleidt zij een vergevingsproces, waardoor verstrikte/geblokkeerde energie weer kan gaan stromen.

In een individuele opstelling gaat de vraagsteller zelf gevoelens en lichamelijke sensaties ervaren, door op de verschillende posities te staan of zitten. Hij/zij is als het ware zijn/haar eigen representant. Door gevoelens te ervaren op de verschillende posities, gaat de vraagsteller de posities op gevoel verschuiven. Door de nieuwe ordening die daarmee ontstaat, gaat de gestagneerde energie weer stromen en kunnen verstrikkingen oplossen.

Tot het familiesysteem behoren de overgrootouders, eerdere voorouders, grootouders, ouders, ooms, tantes, (half)broers, (half)zusters, geadopteerde broers en zusters, (geadopteerde) kinderen en kleinkinderen en mensen die door hun geschiedenis met het familiesysteem verbonden zijn geraakt, zoals bijv. dienstmakkers in oorlogssituaties, maar ook slachtoffers van geweld door een familielid. Het veld waarin het familiesysteem bereikbaar is, wordt aangeduid als ‘het wetende veld’. Dit veld werd als eerste beschreven door de psycholoog Carl Jung. Uit opstellingen blijkt dat we een diepe verbinding hebben met dit veld, die veel verder gaat dan we ons dagelijks bewustzijn. De familieziel, die is onderworpen aan een hogere orde, maakt deel uit van dit veld. Deze orde volgt bepaalde wetten.

De ‘wetten’ van de hogere orde van de familieziel worden duidelijk bij een familieopstelling. Zij houden het volgende in:

  • Ieder familielid heeft recht op zijn plaats en op erkenning in het systeem, dus ook jong gestorven baby’s; vruchtjes, die de reis naar het leven niet hebben voltooid (miskramen); belangrijke ex-partners of mensen, die op een andere manier tot het familiesysteem zijn gaan behoren. Maar ook criminele en verslaafde familieleden.
  • Ieder lid draagt zijn eigen lot en zijn eigen verantwoordelijkheid. Een kind dat het lot van zijn moeder uit liefde meedraagt, verzwakt zichzelf en zijn moeder.
  • Er is een balans tussen geven en nemen. Ouders geven wat ze kunnen, kinderen nemen wat ze krijgen. Zij herstellen dat evenwicht door hun kinderen te geven wat zij kunnen. Ook in huwelijken is een balans van belang.
  • Er is een hiërarchie in het systeem; chronologisch: het eerste kind gaat voor het tweede, maar ook bijvoorbeeld: het eigen gezin gaat voor de familie van herkomst en de nieuwe relatie voor de oude.

Familieopstellingen tonen aan dat overtreding van of inbreuk op deze wetten leidt tot verwarring en energetische verstrikkingen, die diepgaande invloed hebben op de geestelijke en lichamelijke gezondheid en welzijn van familieleden, vaak over de generaties heen. Ook niet verwerkte ingrijpende gebeurtenissen of een zwaar lot kunnen de dynamiek in het familiesysteem verstoren. Een opstelling maakt deze verstrikkingen duidelijk. Doordat het systeem en de familieziel streeft naar ordening volgens bovenstaande wetten, verandert de opstelling als deze verstrikkingen worden opgeruimd. Daardoor kan de gestagneerde energie weer gaan stromen en wordt het hele systeem positief beïnvloed. Je kunt een opstelling ook zien als een ritueel dat een krachtbron vormt voor een gezond makende herordening van het systeem. Er komen nieuwe impulsen, er komt ruimte voor echte verbinding en openheid.

Andere systeemopstellingen

Naast families kun je vele andere systemen opstellen waar je deel vanuit maakt zoals de organisatie waar je werkt, je voetbalteam, je organen, je energetische lichamen enz. Er gelden dezelfde wetten als voor familieopstellingen. Ook hier zijn opstellingen verhelderend en helend.